Als installatiebedrijf krijg je te maken met strengere eisen rondom bouwkwaliteit en veiligheid. Denk aan controle op technische installaties, het bijhouden van een gebouwhistorie en samenwerking met onafhankelijke kwaliteitsborgers. Jouw werkzaamheden worden vooraf én tijdens de bouw gecontroleerd, waardoor de kans op fouten en gebreken flink afneemt.
Kwaliteitsborging volgens de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) draait niet alleen om het opleveren van bewijsstukken. Je krijgt te maken met registratie van jouw processen en het aanleveren van duidelijke bouwdossiers. Alles sluit aan bij transparantie en het verlagen van bouwfouten. Ook voor garantie en aansprakelijkheid ben je als installatiebedrijf beter beschermd, maar je moet wel aan alle vastgestelde normen voldoen.
De rol van een onafhankelijke kwaliteitsborger is daarbij cruciaal. Zo’n specialist beoordeelt bouwplannen en controleert of alle belangrijke onderdelen van het werk voldoen aan het Bouwbesluit en de contracteisen. Kwaliteitsborging onder de Wkb betekent dus werken met duidelijke regels, extra verantwoordelijkheden en meer zekerheid – zowel voor jou als voor de klant. Dat zorgt voor een hogere bouwkwaliteit en tevreden opdrachtgevers.
Wat betekent kwaliteitsborging onder de Wet Kwaliteitsborging (Wkb)?
Kwaliteitsborging volgens de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) betekent dat je als installatiebedrijf, bouwer of aannemer vanaf 1 januari 2024 niet langer volledig op de gemeente als toezichthouder kunt vertrouwen. Je moet aantonen dat jouw werk voldoet aan het Bouwbesluit 2012 en de gestelde kwaliteitseisen. De rol van de private kwaliteitsborger staat hierbij centraal, zoals uitgewerkt door het Instituut voor Bouwkwaliteit (IBK), in samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, en belangrijke stakeholders als Bouwend Nederland, Techniek Nederland en InstallQ.
Hoe is de kwaliteitsborging onder de Wet Kwaliteitsborging ontstaan?
De behoefte aan betere bouwkwaliteit en minder bouwfouten, breed ondersteund door kennisinstituten als TNO en rapportages van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, leidde tot aanscherping van de bouwregelgeving. De Wkb ontstond na tientallen jaren discussie en pilots rondom private kwaliteitsborging, onder meer in projecten begeleid door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Er is gekozen voor een stelsel waarin gecertificeerde kwaliteitsborgers het bouwtoezicht deels overnemen van het bevoegd gezag.
Hoe werkt het stelsel van kwaliteitsborging in de praktijk?
Jij bent als professional verantwoordelijk voor het organiseren van borging tijdens het gehele bouwproces. Dit werkt als volgt:
- Start van het project: Je meldt het bouwproject via de Omgevingswet in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
- Omgaan met de meldingsplicht: Voor bouwwerken in gevolgklasse 1 (veelal eenvoudige woningen en kleine bedrijfspanden) meld je minimaal vier weken voor de start bij de gemeente en geeft aan welke kwaliteitsborger zal worden ingeschakeld. Denk aan partijen zoals PlanGarant, KiK of Woningborg Toetsing en Toezicht.
- Vaststellen van het borgingsplan: Samen met de kwaliteitsborger stel je een borgingsplan op met risicoanalyses en checklists, en bepaal je waar en welke keuringen plaatsvinden.
- Uitvoering en beoordeling: Tijdens de bouw toets je jouw eigen werkzaamheden op installaties middels registraties, documenten en fotoverslagen, ondersteund door digitale tools als KiK-tool of Bouwpas.
- Einde van het project: De kwaliteitsborger maakt een verklaring (het dossier bevoegd gezag) op basis van jouw bewijslast en eigen controles. Jij overhandigt het opleverdossier aan je opdrachtgever, waarin onder andere de ingevulde Checklijst BRL5019 voor installatiewerk en garantieverklaringen zitten.
Stappenplan: Kwaliteitsborging installeren onder de Wkb
Elke stap is essentieel voor het succesvol aantonen van jouw bouwkwaliteit:
- Kiezen van een erkende kwaliteitsborger: Selecteer een partij die gecertificeerd is volgens het Toelatingskader Kwaliteitsborging Bouw.
- Opstellen borgingsplan samen met de kwaliteitsborger: Bespreek alle risico’s en vast te leggen bewijslast voor installaties als gas, water, elektra en ventilatie.
- Registraties en bewijslast verzamelen tijdens de bouw: Gebruik foto’s, meetrapporten en opleverdocumenten via software als Scope 12 of Syntess.
- Periodieke toetsmomenten door de kwaliteitsborger: De kwaliteitsborger inspecteert kritisch op bewijslast en past een risicogerichte methode toe, bijvoorbeeld op basis van NEN-EN-ISO 9001-principes.
- Eindcontrole en het opleverdossier: Je levert documenten volgens de Wet kwaliteitsborging aan je opdrachtgever en ontvangt de noodzakelijke verklaring voor ingebruikname van het gebouw.
Welke types kwaliteitsboring bestaan er volgens de Wkb?
Binnen de Wet Kwaliteitsborging onderscheiden experts als prof. dr. ir. Rob van der Heijden (Radboud Universiteit) verschillende stelsels:
- Private kwaliteitsborging: Uitvoering door onafhankelijke, marktgebaseerde organisaties, gebaseerd op het Toelatingskader (Stichting Bouwkwaliteit SKG-IKOB, KIK, SWK)
- Publiek toezicht: Beperkt tot complexe bouwwerken of de eindtoets, uitgevoerd door de gemeente
- Hybride systemen: Combinatie van private borging met publiek toezicht op afstand
- Softwaregestuurde borging: Gebruik van digitale waarneming en model-gebaseerde verificaties, bijvoorbeeld met BIM (Building Information Model) en tools als Ed Controls of Bouw7
Belang van het dossier bevoegd gezag en het consumentendossier
Twee cruciale onderdelen waar jij mee te maken krijgt:
- Dossier bevoegd gezag: Dit bevat al jouw bewijslast, verklaringen en controlelijsten. Het is hét document waar het bevoegd gezag (gemeente) op vertrouwt voor de toetsing aan alle eisen van het Bouwbesluit.
- Consumentendossier: Je bent verplicht elke koper of opdrachtgever volledig inzicht te geven in wat is opgeleverd, waaronder prestatieverklaringen, revisietekeningen, garantiebewijzen en handleidingen.
Voorbeelden uit de praktijk en veelgemaakte fouten bij Wkb-borging
- Vergeten bewijsmateriaal vast te leggen: Denk aan het nalaten van fotoreportages van leidingwerk voordat ze worden afgedekt. Oplossing: gebruik een checklist en plan vaste fotomomenten.
- Onvolledige communicatie tussen installateur en kwaliteitsborger: Regelmatige afstemming voorkomt fouten in het opleverdossier.
- Onjuiste documentatie in consumentendossier: Wees volledig en check op volledigheid en begrijpelijkheid voor de eindgebruiker.
- Gebruik maken van verouderde tools of papertrails: Digitaal werken versnelt en voorkomt zoekraken van bewijsstukken.
Direct aan de slag? Vraag een offerte voor Wkb-ondersteuning bij installaties
Jij als installateur zorgt voor kwaliteitsborging door nauw samen te werken met erkende kwaliteitsborgers, moderne tools in te zetten en volgens de nieuwste wetten te werken. Kies voor zekerheid bij Mirk Installaties en ontvang direct een vrijblijvende offerte voor Wkb-kwaliteitsborging van jouw installatieproject. Zo lever je het beste resultaat én voldoe je altijd aan de Wet Kwaliteitsborging!
Meest gestelde vragen
1. Hoe werkt kwaliteitsborging onder de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) in de praktijk?
Bij kwaliteitsborging volgens de Wkb leg je het volledige proces van installatiewerk vast: van ontwerp tot oplevering. Dit doe je samen met een onafhankelijke kwaliteitsborger, zoals beschreven op Wikipedia en de website van de Rijksoverheid. Gedurende elk projectfase controleer je of het werk voldoet aan de technische bouwvoorschriften via digitale tools als KIK-Kwaliteitsborging of BRISwarenhuis, waardoor alles overzichtelijk en transparant wordt geregistreerd.
De kwaliteitsborger voert steekproefsgewijs controles uit, bijvoorbeeld op de juiste montage van een airco-unit of op luchtdichtheid bij een warmtepomp. Zo documenteer je niet alleen de manier van installeren, maar ook eventuele afwijkingen en herstelmaatregelen. Wil je weten hoe je airco voldoet aan alle eisen? Check dan onze gids over airco inclusief installatie.
2. Welke partijen zijn betrokken bij kwaliteitsborging voor installaties volgens de Wkb?
Als installatiebedrijf werk je samen met een onafhankelijke kwaliteitsborger (volgens de KOMO-protocollen) en ben je als aannemer aansprakelijk voor de conformiteit van het werk, aldus de Wkb-wetgeving die je terugvindt via Wikimedia. Branche-organisaties als Techniek Nederland, de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en tools als het Centraal Registratiepunt Bouwkwaliteit spelen een essentiële rol bij het waarborgen van objectieve beoordelingen.
Je hebt als installateur te maken met leveranciers zoals Daikin, Mitsubishi of LG (topmerken volgens de Google Knowledge Graph), bouwkundige partners en opdrachtgevers. Goede samenwerking met deze bedrijven verhoogt de kans op een geslaagde oplevering en voorkomt discussies achteraf. Ontdek hoe Mirk Installaties daarbij kan helpen via de pagina vind jouw betrouwbare installatiebedrijf.
3. Welke stappen moet je volgen om te voldoen aan de kwaliteitsborging onder de Wkb?
Allereerst start je met een risicobeoordeling van het project en stel je een borgingsplan op volgens het model van Stichting Kwaliteitsborging Bouw (SKB). Gedurende het traject documenteer je met inspectiesoftware als KIK-Tool elke stap, van materiaalkeuze tot eindcontrole. Je verzamelt bouwfoto’s, meetrapporten en checklists als bewijslast voor correct uitgevoerde werkzaamheden—ideaal als je later snel wil aantonen dat je voldoet aan de nieuwste wettelijke eisen.
Na afronding van het project lever je het complete kwaliteitsdossier op aan de opdrachtgever en gemeente. Daarmee bewijs je dat alles volgens de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen is uitgevoerd. Benieuwd naar duurzaamheidsopties zoals energiezuinige airco? Lees dan meer over duurzaam je woning koelen en laat je inspireren!
